Dodaqda herpes nədir və niyə yaranır?
Dodaqda herpes, və ya labial herpes, birinci tip sadə herpes virusu (HSV-1) tərəfindən törədilən virus xəstəliyidir. Virus orqanizmə düşür, çox vaxt uşaqlıqda, və sinir qanqlionlarında passiv vəziyyətdə qalır. Stress, yorğunluq, zəifləmiş immunitet, soyuqdəymə, menstruasiya, günəş şüalarının təsiri və ya soyuq kimi müxtəlif amillər virusu aktivləşdirə bilər, dodaqlarda ağrılı qabarcıqların yaranmasına səbəb olur.
Dodaqdakı herpesi necə tez sağaltmaq olar?
Təəssüf ki, herpes virusundan tamamilə qurtulmaq mümkün deyil. Ancaq sağalma prosesini əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirmək və simptomların şiddətini azaltmaq mümkündür. Əsas odur ki, müalicəyə mümkün qədər tez, ilk əlamətlərdə: qaşınma, karıncalanma, qızartı ilə başlamaq lazımdır.
Herpes üçün effektiv məlhəmlər və kremlər
* **Asiklovir:** Ən məşhur və effektiv antivirus dərmanlarından biridir. Herpes virusunun çoxalmasını bloklayır, sağalmanı sürətləndirir və səpgilərin müddətini azaldır. Asiklovir kremini gün ərzində hər 3-4 saatdan bir (gündə 5 dəfə), herpesin ilk əlamətlərindən başlayaraq tətbiq etmək lazımdır.
* **Pensiklovir:** Təsir mexanizminə görə Asiklovirə bənzəyir. Pensiklovir kremi də gündə bir neçə dəfə istifadə olunur. Bəzi araşdırmalar göstərir ki, bu, Asiklovirdən bir qədər təsirli ola bilər.
* **Famsiklovir:** Daha müasir bir dərman, adətən ağızdan qəbul edilir (həb şəklində). O da herpes virusuna qarşı təsirlidir, lakin adətən həkim tərəfindən, xüsusən də herpesin ağır və ya tez-tez təkrarlanan formalarında təyin edilir.
* **Dokozanol (Erazaban):** Virusun dəri hüceyrələrinə nüfuz etməsini bloklayan krem. Erkən mərhələlərdə istifadə edildikdə təsirlidir.
Herpes üçün xalq üsulları
Aptek dərmanlarına əlavə olaraq, simptomları yüngülləşdirə və sağalmanı sürətləndirə bilən bəzi xalq üsullarından istifadə edə bilərsiniz:
* **Çay ağacı yağı:** Antiseptik və antiviral xüsusiyyətlərə malikdir. Çay ağacı yağını zədələnmiş ərazilərə nöqtə şəklində tətbiq edin.
* **Bal:** Antibakterial və iltihabəleyhinə xüsusiyyətlərə malikdir. Herpes səpgilərinə nazik bir təbəqə bal tətbiq edin.
* **Limon suyu:** Tərkibində C vitamini var və antiseptik xüsusiyyətlərə malikdir. Limon suyunu nöqtə şəklində tətbiq edin, lakin diqqətli olun, çünki bu, qıcıqlanmaya səbəb ola bilər.
* **Aloe vera:** Dərini sakitləşdirir və sağalmanı təşviq edir. Aloe vera gelini zədələnmiş ərazilərə tətbiq edin.
Dodaqda herpes olduqda nə etmək olmaz:
* Səpgilərə əlinizlə toxunmayın. Bu, virusun bədənin digər bölgələrinə yayılmasına və ya başqalarının yoluxmasına səbəb ola bilər.
* Qabarcıqları sıxmayın. Bu, infeksiyaya səbəb ola və sağalmanı yavaşlada bilər.
* Başqaları ilə ümumi dəsmal, qab və kosmetikadan istifadə etməyin.
Herpesin profilaktikası
* Stresdən və həddindən artıq yorğunluqdan qaçının.
* Balanslaşdırılmış qidalanma və vitaminlərlə immuniteti dəstəkləyin.
* Günəşli havada dodaqlar üçün günəşdən qoruyucu krem istifadə edin.
* Herpesin aktiv fazasında olan insanlarla təmasdan çəkinin.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli?
Əksər hallarda dodaqda herpes 1-2 həftə ərzində öz-özünə keçir. Ancaq aşağıdakı simptomlar varsa, həkimə müraciət etməlisiniz:
* Herpes üzün digər bölgələrinə yayılır.
* Səpgilər çox ağrılıdır və ya bir neçə həftə ərzində sağalmır.
* İmmunitetiniz zəifləyib.
* Herpes tez-tez təkrarlanır (ildə 6 dəfədən çox).
