Giriş
Gecə öskürəyi həm böyüklərin, həm də uşaqların yuxu keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə pisləşdirə bilən ümumi bir problemdir. Yuxarı tənəffüs yollarının infeksiyaları, allergiyalar, astma və digər xəstəliklər də daxil olmaqla müxtəlif amillərdən qaynaqlana bilər. Sakit bir gecə təmin etmək üçün öskürək tutmasını tez və effektiv şəkildə dayandırmağı bacarmaq vacibdir.
Gecə öskürəyinin səbəbləri
Gecə öskürəyi tez-tez uzanmış vəziyyətdə güclənir, burun-udlaqdan gələn selik boğazın arxa divarından axaraq qıcıqlanmaya və öskürəyə səbəb olur. Digər səbəblərə daxildir:
* İnfeksiyalar (kəskin respirator virus infeksiyaları, qrip, bronxit)
* Allergiyalar (toz, polen, heyvan tükləri)
* Astma
* Qastroezofageal reflü xəstəliyi (GERD)
* Otaqda quru hava
Böyüklərdə öskürək tutmasını necə tez dayandırmaq olar
Gecə öskürək tutması baş verdikdə, bir yetkin aşağıdakı tədbirləri görə bilər:
* **Şaquli vəziyyət alın:** Belinizi yuxarı hissəsi qaldırmaq üçün arxanıza yastıqlar qoyaraq çarpayıda oturun. Bu, seliyin axmasını azaltmağa kömək edəcəkdir.
* **İsti içkilər:** Bal və limon ilə isti çay için. Bal sakitləşdirici təsir göstərir və boğazı yumşaltmağa kömək edir. GERD varsa sitrus meyvələrindən çəkinin.
* **Havanı nəmləndirin:** Otaqda rütubəti artırmaq üçün bir nəmləndiricidən istifadə edin. Quru hava tənəffüs yollarını qıcıqlandırır.
* **Sorucu həblər və ya lozanlar:** Boğazı qıcıqlanmanı azaltmaq üçün mentol və ya evkaliptli öskürək lozanlarından istifadə edin.
* **İnhalyasiya:** Həkim tərəfindən təyin olunduğu kimi salin və ya digər dərmanlarla inhalyasiya edin.
* **Öskürək dərmanları:** Öskürək çox güclüdürsə və yatmağa mane olursa, həkimlə məsləhətləşdikdən sonra öskürək dərmanından istifadə edə bilərsiniz.
Uşaqlarda öskürək tutmasını necə tez dayandırmaq olar
Uşaqlarda gecə öskürəyi diqqət və qayğı tələb edir. Böyüklər üçün uyğun olan bütün vasitələr uşaqlar üçün təhlükəsiz deyil. Tövsiyələr:
* **Uşağın bədəninin yuxarı hissəsini qaldırın:** Kiçik bir əyilmə yaratmaq üçün döşəyin və ya yastığın altına dəsmal qoyun. Körpələr üçün təhlükəli ola bildiyi üçün çoxlu yastıqdan istifadə etməyin.
* **Havanı nəmləndirin:** Uşaq otağında bir nəmləndiricidən istifadə edin.
* **İsti içkilər:** Uşağa kiçik hissələrlə isti içkilər (su, çay, süd) təklif edin. Balı 1 yaşdan yuxarı uşaqlara vermək olar (1-2 çay qaşığı).
* **Burun yuma:** Duzlu su məhlulu və ya burun spreyi burun yollarını selkdən təmizləməyə kömək edəcəkdir.
* **İnhalyasiya:** Nebulizer istifadə edərək salin ilə inhalyasiya edə bilərsiniz. İnhalyasiya üçün dərman istifadə etməzdən əvvəl pediatr ilə məsləhətləşin.
* **Öz-özünə dərman verməkdən çəkinin:** Həkim tərəfindən təyin olunmadan uşağa öskürək və ya ekspektoran dərmanları verməyin.
Nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır
Aşağıdakı hallarda dərhal həkimə müraciət etmək lazımdır:
* Güclü, hürən öskürək (xüsusilə uşaqlarda)
* Nəfəs darlığı və ya nəfəs darlığı
* Yüksək temperatur
* Qanlı və ya irinli bəlğəmli öskürək
* Bir neçə gündən sonra keçməyən öskürək
Gecə öskürəyinin qarşısının alınması
Gecə öskürəyi ehtimalını azaltmaq üçün tövsiyə olunur:
* Otaqda optimal nəm səviyyəsini qoruyun.
* Otağı müntəzəm olaraq havalandırın.
* Allergenlərlə təmasdan çəkinin (toz, ev heyvanlarının tükləri, tütün tüstüsü).
* Yuxarı tənəffüs yollarının xəstəliklərini vaxtında müalicə edin.
* Nəm təmizlik aparın.
Nəticə
Gecə öskürəyi xoşagəlməz və yorucu ola bilər, lakin sadə tədbirlərlə vəziyyəti yüngülləşdirmək və rahat bir yuxu təmin etmək mümkündür. Unutmaq vacibdir ki, öz-özünə dərman vermək təhlükəli ola bilər, xüsusilə uşaqlar üçün. Lazım gələrsə, ixtisaslı tibbi yardım üçün həkimə müraciət edin.
