Bahar və yay – ilin gözəl vaxtlarıdır, lakin milyonlarla insan üçün tozcuq və çiçəklənmə allergiyası, yəni polinoz kimi xoşagəlməz bir hadisə ilə kölgələnir. Burun tutulması, asqırma, sulanan gözlər və dəri qaşıntısı həyat keyfiyyətini xeyli aşağı sala bilər. Rahatlıq axtarışında bir çoxları xalq təbabətinə üz tuturlar. Bəs bu vasitələr nə qədər effektivdir və zərər verə bilərmi? Gəlin araşdıraq.
Polinoz nədir və necə təzahür edir?
Polinoz – bitki tozcuqlarına qarşı ani tipli allergik reaksiyadır. İnsan immun sistemi tozcuğu təhlükə kimi qəbul edərək antikorlar istehsal etməyə başlayır ki, bu da histaminin ifrazına və iltihabi reaksiyanın inkişafına səbəb olur. Simptomlara daxil ola bilər:
- Rinit (zökəm, asqırma, burun qaşıntısı)
- Konyunktivit (qızartı, qaşıntı, göz yaşarması)
- Övrə (dəri səpgiləri)
- Ağır hallarda – boğulma tutmaları (bronxial astma)
Polinoza qarşı məşhur xalq təbabəti vasitələri:
1. Burnun duzlu su ilə yuyulması. Bu, ən təhlükəsiz və effektiv vasitələrdən biridir. Duzlu su burun selikli qişasından allergenləri yumağa kömək edir, qıcıqlanmanı və şişkinliyi azaldır. Aptek spreylərindən istifadə etmək, həm də məhlulu özünüz hazırlamaq olar (bir stəkan ilıq qaynadılmış suya 1 çay qaşığı dəniz duzu).
2. Bitki çayları və dəmləmələr. Çobanyastığı, nanə, gicitkən kimi bəzi otlar iltihab əleyhinə və sakitləşdirici xüsusiyyətlərə malik ola bilər. Lakin diqqətli olmaq lazımdır: otların özləri allergen ola bilər. Məsələn, çobanyastığı Asteraceae fəsiləsinə aiddir, onların tozcuqları tez-tez allergiya törədir. Hər hansı bir bitki vasitəsindən istifadə etməzdən əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşin.
3. Bal və arıçılıq məhsulları. Yerli balın istehlakının yerli tozcuqlara uyğunlaşmağa kömək etməsi barədə bir mif var. Bunun elmi sübutu yoxdur. Əksinə, balın özü tozcuq ehtiva edə bilər və xüsusilə arıçılıq məhsullarına qarşı yüksək həssaslığı olan insanlarda allergik reaksiyaya səbəb ola bilər.
4. Alma sirkəsi. Bəziləri allergiya simptomlarını aradan qaldırmaq üçün durulmuş alma sirkəsi içməyi tövsiyə edirlər. Lakin bunun da elmi əsası yoxdur və mədə selikli qişasının qıcıqlanmasına səbəb ola bilər, xüsusilə qastrit və ya xorası olan insanlarda.
5. Pəhriz. Bəzən polinozlu insanlara çarpaz allergiya yarada biləcək qidaları rasiondan çıxarmaq tövsiyə olunur. Məsələn, ağcaqayın tozcuqlarına qarşı allergiya zamanı alma, yerkökü, qoz-fındıq reaksiyaya səbəb ola bilər. Bu, fərdi xarakter daşıyır və allerqoloq-immunoloqla məsləhətləşmə tələb edir.
Polinozda həqiqətən vacib olan nədir:
- Allergenlə təmasın minimuma endirilməsi: tozlanma proqnozunu izləyin, pəncərələri bağlayın, hava təmizləyicilərindən istifadə edin, küçədə eynək taxın.
- Simptomatik müalicə: həkim tərəfindən təyin olunan antihistamin preparatlar, burun spreyləri və göz damcıları ən effektivdir.
- Həkimlə məsləhətləşmə: yalnız allerqoloq-immunoloq dəqiq diaqnoz qoya, allergenləri müəyyən edə və adekvat müalicə təyin edə bilər, o cümlədən xəstəliyin gedişatını dəyişdirə bilən yeganə metod olan allergen-spesifik immunoterapiya (ASİT).
Nəticə:
Xalq təbabəti vasitələri yalnız əsas terapiyaya əlavə ola bilər və yalnız həkimlə məsləhətləşdikdən sonra. Onlardan bəziləri (məsələn, burun yuyulması) həqiqətən rahatlıq gətirə bilər, lakin bir çoxunun sübut edilmiş effektivliyi yoxdur və təhlükəli ola bilər. Allergiya zamanı özünü müalicə etmək yolverilməzdir. Həmişə mütəxəssisə müraciət edin.
